İnsülin Direnci Nedir? Nasıl Hesaplanır? Neden Olur?

04.04.2021
510
İnsülin Direnci Nedir? Nasıl Hesaplanır? Neden Olur?

İnsülin Direnci Nedir? Nasıl Hesaplanır? Neden Olur? Metabolizmanın doğru şekilde çalışması için son derece önemli hormonlardan biri olan insülin, yanlış beslenme alışkanlıklarından ve yaşam tarzından direkt olarak etkilenmektedir. Haliyle sık görülen hormonal ve metabolik sağlık sorunlarının başında gelen insülin direnci ise kapsamlı bir tedaviyi gerektirebilmektedir. Sizler için insülin direnci neden olur ve nasıl tedavi edilebilir gibi soruları bu içeriğimizde detaylandırıyoruz.

İnsülin Nedir?

Midenin arkasında yer alan pankreas tarafından üretilen ve metabolik faaliyetlerin düzenlenmesinde rol oynayan insülin hormonu, vücudun fonksiyonlarını doğru şekilde yerine getirmesi adına son derece önemlidir. Sindirim sistemine beslenme yoluyla dahil olan büyük parçalı karbonhidratlar, küçük şeker moleküllerine ayrılmakta, bu durumda kan şekeri olarak bilinen değer ortaya çıkmakta insülin hormonuise kan dolaşımındaki şekerin hücreler tarafından alınmasını ve enerji üretmek için kullanılmasını sağlamaktadır. İnsülinin çalışma şekline örneklerle baktığımızda açlık veya stres halinde kan şekerinin normalin altına düşmesi ve bu durumda karaciğerde depolanan şekerin kullanılması için insülinin kullanılmasından bahsedilebilir.

İnsülin Direnci Nedir?

Karaciğer, kas ve yağ dokular başta olmak üzere pek çok sistem ve dokuyu etkisi altına alan insülin direnci nedir sorusunu sıkça alan bir tablodur. Kişide bu direncin gelişmesiyle birlikte kan şekeri düzeyi kronik olarak yüksek değerlerde çıkmakta ve bu değere bir yanıt olarak pankreastan daha yüksek miktarda insülin çıkmaktadır. Öğünlerle alınan glikozun yani şeker moleküllerinin enerjiye dönüşmesi için insülin hormonuna ihtiyaç duyulmakta, ancak sistemlerin ve dokuların hormona karşı duyarsızlık geliştirmesi nedeniyle direnç oluşmakta ve kontrol edilemeyen kan şekeri yüksekliği metabolik sendrom ve tip 2 diyabete dönüşmektedir.

İnsülin Direnci Belirtileri Nelerdir?

Kişinin insülin hormonuna karşı yüksek direnç geliştirmesi neticesinde halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet ortaya çıkmakta, bu tehlikeli duruma ilişkin bilinmesi gereken insülin direnci belirtileri ise şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • Ciltteki pigmentlerin aşırı üretiminden dolayı ten renginde koyulaşma
  • Derinin yumuşaması
  • Hızlı, istemsiz ve fazla kilo alma
  • Zayıflamada güçlük çekme
  • Regl döngüsünde düzensizlik
  • Anormal tüylenme
  • Sabahları yoğunlaşan yorgunluk ve halsizlik hissi
  • Yemek sonrasında uyku gelmesi
  • Odaklanmada ve öğrenmede güçlük
  • Üşüme ve soğuk terleme hissi
  • Bağışıklığın azalması
  • Sık ve çabuk acıkmak, özellikle tatlı krizleri yaşamak
  • El ve ayakta titreme, baygınlık geçirme hissi

İnsülin Direnci Neden Olur?

Araştırmalar doğrultusunda insülin direnci nedenleri hakkında pek çok farklı fikir ortaya konmakta, ancak özellikle fazla kilonun, hatta bel çevresinde yoğunlaşan bölgesel yağlanmanın direkt olarak insülin direnciyle ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Bel ve göbek bölgesindeki dokuların yağlanmasıyla yalnızca insülin direnci neden olur sorusuna yanıt geliştirmekle kalınmamakta, ayrıca yüksek tansiyon, dengesiz kolesterol ve kardiyovasküler hastalıklar için de bu bölgedeki yağ depolarının önemli olduğu bilinmektedir.

İnsülin Direnci Tedavi Yöntemleri

Kandaki serbest yağ asitlerinin aşırı miktarda artması, insülin direnci nasıl olur sorusuna yanıt teşkil edebilecek bir diğer durumdur. Haliyle kişinin fazla kilo probleminin olması haricinde ideal kiloda olsa dahi karbonhidrat ağırlıklı beslenmesi de insülin direncinin gelişmesine neden olabilir. Yine Tip 2 diyabete dönüşebilme ihtimali olan insülin direncinin ve de kandaki yağ asidi artış miktarının bir diğer nedeni fiziksel olarak yeterince aktif olmamak olarak kabul edilmekte, kan dolaşımındaki glikozun sürekli olarak yenilenmesi için kasların yeterli miktarda enerji harcaması yani düzenli hareketlilik gerekmektedir.

Vücuttaki D vitamini eksikliği de insülin direnci nedenleri arasında yer alabilmekte, glikoz toleransında bu temel vitaminin rol oynayabileceği düşünülmektedir. Polikistikover sendromu gibi bazı rahatsızlıkların insülin direnciyle ilişkili olduğu kabul edilmekte,Cushing sendromu ve hipogonadizm gibi diğer hormonal hastalıkların yine insülini dolaylı olarak etkilemesi mümkün olmaktadır.

İnsülin Direnci Hangi Hastalıklara Neden Olur?

Metabolizmayı direkt etkileyen bir hormon olmasından dolayı insülin direnci hangi hastalığın belirtisidir veya hangi hastalıklara neden olabilir sorularının dolaylı pek çok yanıtı mevcuttur. Obezite, yüksek tansiyon ve damar sertliği yani ateroskleroz gibi kronik ve tehlikeli hastalıklar için zemin hazırlayabildiği bilinin insülin direncinin, bu hastalıkların bir nedeni olabileceği gibi sonucu olması da mümkündür.

Tip 2 diyabete yakalanma riskini %10 arttırdığı bilinen bu rahatsızlık henüz kesinleşmemiş olsa da %35 oranında polikistikover sendromlu kadınlarda görülebilmekte, yani insülin direncinin tek başına bir hastalığın belirtisi veya nedeni olmasa da pek çok hastalığa zemin hazırladığı veya belirti niteliği taşıdığı kabul edilmektedir.

İnsülin Direnci Nasıl Hesaplanır?

Kan şekeri ve insülin testi doğrultusunda konabilen insülin direnci tanısı bazı durumlarda ise şeker yükseleme testinin yapılmasını gerektirir.HOMA kriterleri olarak da adlandırılan ve kan şekeri ile insülin değerlerinin matematiksel bir formül doğrultusunda hesaplanması sonucu direnç gelişip gelişmediğine karar verilmekte, doktorlar için kan yağları, karaciğer enzimleri gibi bazı değerleri incelemek deteşhiste önemli bulgular oluşturabilmektedir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Begonya